زندگی نامه ریس علی دلواری سرداردلاورجنوب
رئیسعلی دلواری فرزند رئیس محمد کدخدای دلوار در سال ۱۲۶۳ه.ش به دنیا آمد پدر رئیسعلی مورد احترام مردم منطقه بود وپس از شهادت فرزندش از طرف محمد شاه "شجاع الدین "ملقب شد رئیسعلی دوران کودکی خود را مثل کودکان آن روزگار گذرانید از هفت سالگی به مکتب رفت قرآن وگلستان و نظامی وشاهنامه را آموخت وی تا قبل از استبداد صغیر و ورود انگلیسیها به بوشهر در کنار پدرش کدخدایی می کرد زراعت داشت وبه شیخ نشینهای اطراف سفر می کرد شخصیتی بود که درمروت ادب و شجاعت بی نظیر و مدیری بی لایق ومقید به اصول دین به شمار می آمدشجاعتش را حتی دشمنانش می ستودند تیرش هیچ گاه به خطا نمی رفت وبه چابکی ومهارت و صف آرایی در برابر شمن زبانزد شده بود
انگلیسی ها در رمضان سال ۱۳۳۳ه.ق عملا بوشهر را اشغال کردند وپرچم خود را بر فراز دارالحکومه ودیگر ادارات به اهتزاز در آوردند آن ها یک المانی و همسرش را که بر علیه انگلیسی ها تبلیغ می کردند توقیف کردند وبه هندوستان فرستادند نیروی رئیسعلی با شبیخون های شبانه موفق شدند کنسولگری و تاسیسات آن را به آتش بکشند نایب کنسول انگلیس که مورد محافظت شدید سربازان هندی بود توانست از مهلکه بگریزد(شب ۱۵اوت۱۹۱۵)
رئیس علی دلواری به کمک سید مرتضی اهرمی شهر رااز محاصره ی نیروهای حکومتی آزاد ساخت رئیسعلی ۱۰۰تفنگچی استخدام کرددر عین حال گمرک شهر را تصرف کرداو مراقب بود تا مردم به اجناس گمرک دستبرد نزنندرئیسعلی چنان در قلوب مردم محبوبیت داشت که بزرگان منطقه به او حسد می ورزیدند دراین زمان دولت انگلیس به دخالت در عراق و عثمانی می پرداخت و بخش هایی از جنوب هم مورد تجاوز آنها قرار گرفت و قیام مردم تنگستان در همین اوضاع و احوال شکل گرفت این قیام مورد حمایت روحانیت بود و به همین دلیل "جهاد" قلمداد شد
چنین جنگی از طرف عشایر منطقه وظیفه مذهبی تلقی می شد و حکم حضور مردم از جناب آیت الله شیخ محمد حسین برازجانی از نجف صادر شده بود به همین دلیل "سرپرسی کاکس"رئیس هیات سیاسی ونظامی انگلیس ستاد خود رادر بوشهر مستقر ساخت و می کوشید روحانیت را از تایید جنگاوران باز دارد